Ook op hogescholen moet het mogelijk zijn een doctoraat te behalen, vindt onderwijsminister Rianne Letschert. Het hbo zelf spreekt van een ‘belangrijke mijlpaal’.

Wat aan de universiteit sinds mensenheugenis de normaalste zaak van de wereld is, was aan de hogescholen tot voor kort ondenkbaar: promoveren. Maar als het aan de pas aangetreden minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap Rianne Letschert ligt, gaat dat veranderen. Zij presenteerde eind maart een wetsvoorstel dat voorziet in de wettelijke verankering van de professional doctorate (PD).

De minister benadrukt dat praktijkgericht onderzoek, het domein waarin hogescholen uitblinken, van grote waarde is ‘om ons oplossingen te leveren voor maatschappelijke problemen’. De kennis die het hbo-onderzoek oplevert, is volgens de minister in haar toelichting op het wetsvoorstel ‘vaak direct toepasbaar voor bijvoorbeeld bedrijven’. Een wettelijk erkende doctorsgraad zou daarom op z’n plaats zijn, als ‘missend puzzelstukje’ in de waardering voor dergelijk belangrijk onderzoek. Aan het behalen van de graad van PD gaat een praktijkgericht onderzoek vooraf van vier tot zes jaar.

Pilot met hbo-promoties

De Vereniging Hogescholen juicht het voornemen van de minister toe. Voorzitter Maurice Limmen spreekt van een ‘belangrijke mijlpaal voor het hbo’. Limmen wijst erop dat het professional doctorate- traject professionals opleidt ‘die samen met bedrijven en maatschappelijke organisaties werken aan innovatie in een beroepspraktijk die snel verandert door technologische ontwikkelingen, waaronder artificiële intelligentie’. Voor zowel de economie als voor de maatschappij is het volgens hem dus goed nieuws dat PD een officieel erkende titel wordt, te voeren achter de naam.

Op 24 verschillende hogescholen loopt al sinds 2023 een pilot met hbo-promoties. Zo volgen bij Saxion Hogeschool inmiddels elf onderzoekers het doctoraatstraject, onder meer in de domeinen Techniek & Digitalisering en Energie & Duurzaamheid.

Professional doctorate - doctoraatstraject voor het hbo

Engineering Doctor

De minister kondigde tegelijk een nieuwe, wettelijke universitaire graad aan, die van engineering doctor (EngD). Die is te behalen na twee jaar academisch vervolgonderzoek aan een van de vier technische universiteiten of aan de Rijksuniversiteit Groningen, gericht op technologische ontwerpen.

Het EngD-traject bestaat al langer, maar tot nu toe was er geen wettelijk erkende titel aan verbonden. Het is te volgen na het behalen van een master en na een strenge selectie. Het idee is dat de EngD-kandidaat niet alleen zijn of haar technologische kennis vergroot, maar die ook leert toepassen in de praktijk.

Het Koninklijk Instituut Van Ingenieurs (KIVI) hamert al langer op het belang van het traject tot EngD. Afgelopen december kende de ingenieursvereniging samen met 4TU, waarin de technische universiteiten zich hebben verenigd, voor het eerst de KIVI EngD-award toe. De prijs ging naar Elze Swinkels (TU/e), die met het bedrijf Delft Imaging werkte aan een betere methode om op tuberculose te screenen.

Over de wetsvoorstellen volgt nu eerst een internetconsultatie. Tot 8 mei mag iedereen online zijn zegje doen over de nieuwe titels. Daarna gaat het voorstel in al dan niet aangepaste vorm naar de Tweede Kamer. De wet zou vervolgens in 2027 of 2028 in werking kunnen treden.

Foto: Minister Rianne Letschert (midden) zes van de in totaal elf PD-kandidaten van Saxion in Enschede. Credit: Jason Buitenhuis