Damen Shipyards mag sleepboten geschikt maken voor het varen op methanol. De Nederlandse scheepsbouwer heeft daarvoor deze week de noodzakelijke toestemming gekregen. Een belangrijke stap richting verduurzaming, zegt Damen.

Het gaat om sleepboten van het type ASD Tug 2713 Fuel Flexibel. Die zijn met name bedoeld voor werkzaamheden in havens en langs de kust. De 27 meter lange schepen varen nu nog op diesel, al kunnen ze ook varen op HVO, een fossielvrije dieselvariant die uit reststromen wordt geproduceerd.

De echte verduurzamingsslag wordt verwacht van de overstap op methanol als brandstof. Methanol heeft als voordeel dat het vloeibaar is bij kamertemperatuur en daardoor makkelijk is op te slaan. Als methanol uit hernieuwbare bron wordt gewonnen, kan het de CO2-uitstoot van de scheepvaart met wel 95 procent verlagen. Uiteindelijk kan het de sector zo helpen om aan de Europese duurzaamheidsdoelstellingen te voldoen. Methanol heeft daarbij een relatief hoge energiedichtheid en bovendien is er geen compleet nieuwe infrastructuur voor beschikbaar. 

Omdat methanol zowel uit fossiele bronnen als duurzaam kan worden geproduceerd, is grootschalige productie mogelijk. Volgens Damen is de leveringszekerheid daarmee gegarandeerd en zijn al te grote schommelingen in de prijzen niet te verwachten.

Risicoanalyse

De Fuel Flexible-sleepboten worden standaard al uitgerust met methanoltanks, maar om echt op methanol te kunnen varen, zijn meer installaties nodig. Daarvoor was al wel ruimte vrijgehouden, maar het wachten was op certificering. Omdat de huidige veiligheidsregels voor methanol vooral zijn geschreven voor grote schepen, zoals chemicaliëntankers, en niet voor kleinere schepen zoals sleepboten, was dat een langdurig traject.

Het classificatiebureau Bureau Veritas en de Inspectie Leefomgeving en Transport, namens de Nederlandse vlaggenstaat verantwoordelijk voor toezicht op schepen die onder Nederlandse vlag varen, voerden samen een uitgebreide risicoanalyse uit om te onderzoeken hoe methanol veilig kan worden toegepast op compacte schepen. 

Daaruit is een reeks extra veiligheidsmaatregelen gerold, al houdt Damen in het midden welke dat precies zijn. Methanol heeft een andere ontbrandingstemperatuur dan diesel en bovendien zijn er extra ventilatiemaatregelen nodig. Vanwege de lagere energiedichtheid moeten de brandstoftanks ongeveer twee keer zo groot zijn als bij een dieselschip.

Alternatieve brandstoffen

‘Dit is een belangrijke stap voor onze Fuel Flexible-sleepboten,’ zegt Pieter Spruijt, die bij Damen verantwoordelijk is voor alternatieve brandstoffen. ‘De goedkeuring laat zien dat het ontwerp dat we in 2023 al voorlopig goedgekeurd kregen, nu ook echt toepasbaar is op meerdere sleepbootmodellen binnen onze vloot. Dat maakt het eenvoudiger om ook andere modellen goedgekeurd te krijgen.’

Volgens Herman Spilker van Veritas heeft de inzet van methanol als brandstof ook bij kleine schepen zeker toekomst. ‘We verwachten dat steeds meer operators op zoek gaan naar alternatieve brandstoffen, waardoor methanol ook voor compacte schepen interessant wordt.’

Uiteindelijk is het aan de scheepsoperators zelf of en wanneer ze diesel afzweren en overstappen op een duurzamer alternatief.

Beeld: Damen