La Grande Arche: Open kubus als volmaakt eindpunt

Aan het brein van een totaal onbekende architect ontsproot een bouwkundig meesterwerk. Een speelfilm vertelt het fascinerende verhaal van de Grande Arche de la Défense in Parijs.

Mijn eerste kennismaking met Parijs dateert van halverwege de jaren tachtig. Dat moet wel de reden zijn dat ik tot de dag van vandaag de zeven Grands Travaux als het hart van de stad zie. François Mitterrand, president van 1981 tot en met 1995, greep de tweehonderdste verjaardag van de Franse Revolutie in 1989 aan voor een reeks baanbrekende architectonische en stedenbouwkundige ingrepen. 

De glazen piramide van architect I.M Pei voor het Louvre behoort ertoe, evenals het met diafragma’s beklede Institut du monde arabe (Jean Nouvel) en het omvangrijke Parc de la Villette, waar slachthuizen plaatsmaakten voor kunst, cultuur en wetenschap. 

Midden in een historische omgeving ruimte scheppen voor gedurfde nieuwbouw: waren er maar meer steden die dat lef toonden.

Mitterrand was op slag verliefd toen hij een maquette van de Grande Arche zag. Deze 110 meter hoge, open kubus kwam als winnaar uit de bus bij een ontwerpwedstrijd voor de kantorenwijk La Défense, als nieuw, groots eindpunt van de historische as van het Louvre over de Champs-Élysées naar de Arc de Triomphe. 

Om de president ervan te verzekeren dat de befaamde zichtlijn alleen maar sterker zou worden, liet de Deense architect een hoogwerker in de verte een grote marmeren plaat optillen. 

Die architect, Johan Otto von Spreckelsen, had voordien slechts enkele kerken en z’n eigen huis gebouwd. De fascinerende Frans-Deense speelfilm La Grande Arche laat zien hoe deze grote onbekende te werk ging, in een eeuwig spanningsveld met ingenieurs, projectmanager en opdrachtgever.

Anders dan in andere biopics (Eiffel, 2021) is hier niet een opgeklopte romance leidend. De film draait volledig om dat ene gebouw en om de architect die met z’n artistieke integriteit in de knoop raakt. Een worsteling die geen kijker onberoerd laat.

Foto boven: Cherry Pickers; inzet: De Ingenieur