De techniek heeft ons instrumenten gegeven om zelf te maken waaraan we behoefte hebben, stelt columnist Marcel Möring.

Zouden we eindelijk een minister van Technologie krijgen? De kans is niet denkbeeldig. D66 is een pragmatische partij en niet afkerig van techniek. Aan de andere kant: dit is niet het eerste pleidooi voor zo’n ministerie dat ik schrijf. Op de een of andere manier wordt er in Den Haag niet naar mij geluisterd.

Maar als er ooit een moment in de geschiedenis was dat smeekte om zo’n ministerie, dan is dat nu. De elektrificatie van het vervoer, AI, drones, defensie, chipsindustrie, het barst van de onderwerpen die zijn gediend met samenhangend technologiebeleid met visie. Van dat laatste hebben we de afgelopen tijd weinig gehad, maar wat niet is, kan nog komen en hoewel ik van nature geen optimist ben, geef ik de moed vooralsnog niet op.

Zelf heb ik tegenwoordig heel veel last van samenhangend beleid met visie. Een afgescheiden hoek van mijn werkruimte ligt vol vers aangeschafte technologie omdat ik bezig ben met de voorbereidingen voor een project. Als de winter voorbij is, ga ik een serie YouTubefilms maken en daarvoor heb ik een drone aangeschaft, draadloze dasspeld-microfoons, statieven en een hoop kleinigheden die me in staat stellen mijn eigen productiemaatschappij te spelen. Want dat kan tegenwoordig. Net zoals de computer en desktop publishing mensen ineens tot uitgever bombardeerden, kun je vandaag de dag met betrekkelijk eenvoudige middelen kwalitatief goede films maken. Wat ooit te duur, te ingewikkeld en op andere manieren onbereikbaar was, is in handen gekomen van de creatieve particulier. Allemaal dankzij technologie.

Ik volg al een tijd het YouTubekanaal van een jonge Zweed die vlak onder de poolcirkel woont, diep in dichte naaldbossen. Het soort plek waar je handig moet zijn, want niets is in de buurt: geen winkels, geen garages, niets eigenlijk. Hij werkt deels op het nabijgelegen vliegveld (een start- en landingsbaan) en houdt zich verder bezig met het repareren van zo ongeveer alles. Om dat te vergemakkelijken heeft hij het afgelopen jaar een enorme garage gebouwd, arctisch geïsoleerd en voorzien van warmte die hij onttrekt aan de nabijgelegen rivier. Soms helpt een vriend en de grote roldeuren zijn aangebracht door een montagebedrijf uit Finland, want dat ligt naast de deur. De rest doet hij in zijn eentje, net zoals hij zijn vrachtwagen repareert, de graafmachine van het familiebedrijf ombouwt en een waterput graaft voor de plaatselijke voetbalclub.

Hij filmt alles en monteert dat tot afleveringen die soms een uur duren. In het begin waren die filmpjes kort en duidelijk het resultaat van een telefoon die in de hand werd gehouden, maar intussen zijn er drones bijgekomen en GoPro’s, en is zijn montagewerk bijna professioneel. Meer dan tweehonderdduizend mensen vinden dat ook en volgen zijn technische avonturen.

Het kanaal van Mattias Björnström laat zien hoe interessant techniek kan zijn. Ik beweer niet dat middelbare scholieren enthousiast worden als ze een uur kijken naar een Zweed die van schroot een steenvergruizer bouwt, maar mensen zoals hij laten zien wat je handen kunnen doen en dat dat ook nog eens leuk is om te doen.

Building a Chain Mulcher from Scrap and Clearing a Forest Road With It

De films die ik wil maken gaan ergens anders over, maar ik ben wel geïnspireerd door wat ik in de krochten van YouTube tegenkom. Televisie kijken doe ik al lang niet meer. Er is, in de woorden van Doe Maar, ‘geen bal op de tv, alleen een film met Doris Day’. Er zijn herhalingen van herhalingen, spelletjesshows met bekende Nederlanders die ik niet ken of praatprogramma’s met gasten die ik niet vertrouw. Maar op YouTube vind ik het werk van mensen die, net als ik, houden van meubelrestauratie, sleutelwerk aan machines, computers en geschiedenis. De televisie heeft zichzelf overbodig gemaakt door vooral heel veel snacks te serveren en heel weinig voedzame maaltijden. Op de een of andere manier wordt het medium niet meer gezien als een middel om kennis over te dragen, maar vrijwel uitsluitend als iets om de tijd te doden voor we weer gaan slapen.

Er is een boel ellende op YouTube, zeker nu AI daar zijn intrede heeft gedaan. Maar wie een beetje zoekt, kan de krenten uit de pap halen en ervaren hoe techniek ons instrumenten heeft gegeven om zelf te maken waar we behoefte aan hebben.

Tekst: Marcel Moring, romanschrijver
Portret: Harry Cock