Vanuit het Kennedy Space Centrum in de Amerikaanse staat Florida is woensdagavond (lokale tijd) voor het eerst in tientallen jaren een bemande vlucht richting de maan vertrokken. Naar de Artemis II-missie is jarenlang uitgekeken.  

De succesvolle lancering van de SLS-raket met de bemande Orioncapsule markeert een terugkeer naar de maan, al gaan de vier bemanningsleden daar nog niet landen. Op langere termijn zou NASA een ruimtestation op de maan willen realiseren. 

Zonnepanalen uit Nederland

De missie duurt naar verwachting tien dagen. Aan boord van de Orion-capsule zijn de NASA-astronauten Reid Wiseman, Victor Glover en Christina Koch, alsmede Jeremy Hansen, namens de Canadese ruimtevaartdienst CSA. 

Artemis II is onder meer bedoeld om de systemen aan boord te testen. Het gaat dan onder meer om de zonnepanelen die deels bij Airbus in Nederland zijn gemaakt. 

Flyby

De eerste dag van de missie blijft de capsule nog in de buurt van de aarde. Als alles volgens plan verloopt, gaan vervolgens de raketten nog één keer aan, om het ruimteschip gedurende zes minuten een zo'n hoge snelheid te geven die voldoende is om zelfs voorbij de maan te komen. 

Die flyby staat voor 6 april gepland, waarna de  capsule naar de aarde terugkeert, om te landen in de Grote Oceaan. 

Artemis

De eerste maanreis van het Artemis-programma was in november 2022, toen de ruimtecapsule Orion werd gelanceerd. Het betrof een testvlucht met poppen in plaats van echte mensen, die (relatief gezien) rakelings langs de maan scheerde. 

‘Het doel van het Artemisprogramma is om weer mensen op de maan te zetten, en uiteindelijk ook op Mars’, zei NASA-woordvoerder Bill Nelson destijds. Het plan was de vlucht in 2024 te herhalen met echte mensen aan boord en vervolgens in 2025 weer mensen op de maan te zetten.

Vertraging

Maar die plannen liepen al snel vertraging op. De voor 2024 geplande vlucht vindt vandaag pas plaats. In de plannen voor de lanceringen daarna zijn nu wijzigingen aangebracht. 

Het idee was dat Artemis III in 2028 daadwerkelijk mensen op de maan zou zetten – waaronder voor het eerst ook een vrouw en een niet witte man. In de huidige plannen komt er in 2027 eerst nog een extra bemande testvlucht rond de aarde. 

De belangrijkste test is dan de koppeling van de Orion-capsule aan een commerciële maanlander van SpaceX of Blue Origin, of allebei. Ook zullen aandrijfsystemen, communicatiesystemen en ruimtepakken voor excursies buiten de capsule worden getest. 

De landing op de maan gebeurt dan bij missie Artemis IV – maar wel nog steeds in 2028.

Ruimterace

Met het standaardiseren van de ruimtevaartuigen – waarvan het ontwerp in de eerdere plannen juist steeds werd aangepast – en het opvoeren van de vluchtfrequentie, grijpt NASA terug op de aanpak van het succesvolle Apolloprogramma uit de jaren zestig. 

De voornaamste reden is dat er net als destijds haast lijkt te zijn. Toen wilde Amerika koste wat het kost eerder dan de Sovjet-Unie een maanlanding voor elkaar krijgen. Nu wil het China voorblijven. Dat land heeft zijn eerste bemande maanlanding voorlopig gepland staan in 2030.


Foto: NASA; graphic: Airbus