Op 1 april zal het dan toch gebeuren, als er niet wéér iets mis blijkt te zijn: de lancering van Artemis II, onderdeel van de NASA-maanmissie. Maar daarna wordt de planning van dit ruimtevaartprogramma flink omgegooid, liet de Amerikaanse ruimtevaartorganisatie vorige week weten.

NASA wil vaker dan in het voormalige plan lanceringen doen, met meer gestandaardiseerde ruimtevoertuigen, stelt de ruimtevaartorganisatie in een persbericht. Met lanceringen in een regelmatig ritme – in de nieuwe insteek één keer per jaar – kan meer ervaring worden opgebouwd, en door veranderingen in kleinere stappen te door te voeren wordt het risico verkleind.

Artemis I

De eerste maanreis van het Artemis-programma was in november 2022, toen de ruimtecapsule Orion werd gelanceerd. Het betrof een testvlucht met poppen in plaats van echte mensen, die (relatief gezien) rakelings langs de maan scheerde. ‘Het doel van het Artemisprogramma is om weer mensen op de maan te zetten, en uiteindelijk ook op Mars’, zei NASA-woordvoerder Bill Nelson destijds. Het plan was de vlucht in 2024 te herhalen met echte mensen aan boord, en vervolgens in 2025 weer mensen op de maan te zetten.

Artemis II

Dat werd allemaal wat later: de vlucht die aanvankelijk was gepland voor 2024, bleek in februari van 2026 pas klaar voor vertrek, en de lancering is inmiddels twee keer afgeblazen. De eerste keer omdat er een lek bleek te zitten in de waterstoftank van de SLS (Space Launch System)-raket die de capsule in de ruimte moet brengen, de tweede keer wegens een probleem met het helium dat de brandstoftanks op de juiste druk moet houden. De nieuwe vertrekdatum staat nu gepland op 1 april. Drie mannen en een vrouw zullen in deze reis van tien dagen een rondje maken om de maan, zonder er te landen.

En daarna?

In de plannen voor de lanceringen daarna zijn nu wijzigingen aangebracht. Het idee was dat ‘Artemis III’ in 2028 daadwerkelijk mensen op de maan zou zetten – waaronder voor het eerst ook een vrouw en een niet witte man. In de nieuwe plannen komt er in 2027 eerst nog een extra bemande testvlucht rond de aarde. De belangrijkste test is dan de koppeling van de Orion-capsule aan een commerciële maanlander van SpaceX of Blue Origin, of allebei. Ook zullen aandrijfsystemen, communicatiesystemen en ruimtepakken voor excursies buiten de capsule worden getest. De landing op de maan gebeurt dan bij missie Artemis IV – maar wel nog steeds in 2028.

Race met China

Met het standaardiseren van de ruimtevaartuigen – waarvan het ontwerp in de eerdere plannen juist steeds werd aangepast – en het opvoeren van de vluchtfrequentie, grijpt NASA terug op de aanpak van het succesvolle Apolloprogramma uit de jaren ’60, zegt adjunct-directeur Amit Kshatriya. De voornaamste reden is dat er net als in de jaren ’60 haast lijkt te zijn. Toen wilde Amerika koste wat kost eerder dan de Sovjet-Unie een maanlanding voor elkaar krijgen, nu wil het China voorblijven.

Dat land heeft zijn eerste bemande maanlanding voorlopig gepland staan in 2030.

Openingsbeeld: Het SLS en de Orion, 28 januari 2026, Kennedy Space Center. Op de achtergrond de maan. Foto: Sam Lott, NASA