‘Voorsprong door techniek.’ Echt waar?, vraagt redacteur Jim Heirbaut zich af in zijn maandelijkse column. Dit keer over energiezuinige displays.

Laatst werd ik op de Grote Markt in Den Haag aangesproken door een vrouw die op zoek was naar de Prinsegracht. Nu ben ik niet zo bekend in Den Haag, dus ik pakte mijn mobiel om Google Maps te raadplegen. Nu pas zag ik dat de vrouw slechtziend was. Ze was met een pratende routeplanner onderweg, maar die liet haar op die plek net even in de steek.

Mijn mobiel vertelde me dat de Prinsegracht om de hoek was, dus ik nam de vrouw aan de arm mee. We praatten wat en toen we voor het straatnaambordje ‘Prinsegracht’ stonden, zei ze opgelucht ‘Dank je wel, vanaf hier red ik het verder wel.’

Ik kan me niet voorstellen hoe het is om echt slechtziend te zijn. Zelf mopper ik al wanneer ik mijn leesbril moet opzetten. Ik moest aan de vrouw denken toen ik las dat de NS alle reisinformatieborden op de stations op ‘standje donker’ hebben gezet. Sinds eind oktober laten de borden zien welke trein er zo meteen aankomt met lichte letters op een donkerblauwe achtergrond. Dat was eerst andersom.

Het idee erachter is dat de nieuwe kleurstelling mensen met een visuele beperking helpt. ‘De donkere modus maakt de informatie beter leesbaar voor een grotere groep reizigers, bijvoorbeeld met een kleurenzienstoornis’, schrijft de NS op zijn website. ‘De donkere achtergrond zorgt voor een rustiger beeld, waardoor het van verder weg te lezen is en het lezen minder vermoeiend is.’ Dat is super, want iedereen moet natuurlijk van het OV gebruik kunnen maken. Het bericht van de NS ging wel op een opvallende manier verder. De donkere modus zorgt ook voor een energiebesparing van 3 tot 4 procent, beweert de NS.

Oké, alle beetjes helpen, maar nu komt het: ‘Dat wordt meer. ProRail start volgend jaar met het vervangen van de schermen.’

Oei, greenwashing-alarm.

In het bericht zegt een ProRail-medewerker: ‘Door vervanging van de schermen in combinatie met de donkere modus besparen we straks zo’n 30 procent op het energieverbruik. Een aanzienlijke hoeveelheid, als je weet dat we 3600 schermen op de stations hebben.’

Dat is interessant. Dus er worden straks 3600 werkende schermen vervangen, omdat nieuwe displays in gebruik 30 procent minder elektriciteit verbruiken. Volgens mij valt hier nog veel meer energie te besparen, namelijk door de bestaande displays gewoon te laten hangen.

Want een groot deel van het energieverbruik van apparaten zit hem juist in de productie. Met andere woorden, vervang iets niet als dat niet nodig is. Iemand ze me ooit: ‘De duurzaamste auto is de auto waar je al in rijdt.’

Dus fijn, NS, dat je aan het klimaat denkt, maar gebruik die schermen dan alsjeblieft tot ze het echt niet meer doen.


Deze column verscheen eerder in de editie november 2025 van De Ingenieur.


Openingsfoto: Voorbeeld van reisinformatie op bestaande schermen, maar dan in donkere modus. Foto's: NS