Historicus en futurist Robbert van Empel beschrijft in De Grote Verandering dat we momenteel vier technologische revoluties tegelijk meemaken.

1 Waarom heeft u dit boek geschreven? 

‘Drie jaar geleden kwam ik in een onderzoeksgroep voor kunstmatige intelligentie (AI) terecht. Sindsdien ben ik er dagelijks mee bezig en zie ik hoe snel de ontwikkelingen gaan: veel sneller nog dan mensen beseffen. Tegelijk merk ik dat er veel mystiek rond AI hangt. Sommigen denken dat AI alles oplost, anderen vrezen het ergste. Ik wil laten zien wat AI wel en niet kan, welke andere technologieën meespelen, zoals sensoren, biotech en schone energie, en hoe we daarin verstandige keuzen kunnen maken.’

2 Voor wie heeft u dit boek geschreven? 


‘Eerlijk gezegd allereerst voor mijn kinderen en, inderdaad, ook voor die van jou. De toekomst is onzeker. Keuzen die we nu maken, hebben gevolgen voor hun generatie. Maar uiteindelijk is het boek bedoeld voor de hele samenleving: leraren, beleidsmakers, ondernemers en zeker ook ingenieurs. Iedereen heeft of krijgt met deze technologie te maken.’

3 Wat fascineert u in het onderwerp? 

‘De snelheid en de samenhang. AI staat niet op zichzelf, maar versnelt andere ontwikkelingen. We staan volgens mij aan het begin van een kennisexplosie: systemen die sneller leren, gekoppeld aan enorme hoeveelheden data en nieuwe energiebronnen. Het fascinerende is dat we nu precies op dat omslagpunt lijken te zitten. Wat gaan we met die nieuwe mogelijkheden doen?’

4 Wat heeft u geleerd tijdens het schrijven van dit boek? 

‘Dat veel van onze aannamen niet kloppen. Je hoort vaak dat niemand begrijpt hoe AI werkt, maar ik geloof niet in dat idee van AI als black box. We begrijpen de principes wel degelijk. Alleen de schaal en complexiteit maken het lastig om AI volledig te doorgronden. Daarnaast werd me het belang duidelijk van menselijkheid als onze onderscheidende factor. AI kan veel taken overnemen, maar empathie, moreel besef, creativiteit en echte menselijke nabijheid niet.’

 

5 Waarom zouden ingenieurs dit boek moeten lezen? 

‘Omdat ze de architecten van de techniek zijn. Zij ontwerpen systemen, bouwen infrastructuur en bepalen hoe de technologie in de praktijk terechtkomt. Ingenieurs kunnen de “volwassenen in de kamer” zijn die de verantwoordelijkheid voor techniek dragen. Voorwaarde is wel dat ze niet alleen technisch denken, maar ook ethische en maatschappelijke keuzen durven maken. Dit boek helpt die bredere toekomstscenario’s te zien.’

De Grote Verandering. Hoe machines slimmer worden en wat dat voor jou betekent

Robbert van Empel | 144 blz. | € 24,99