‘Impact maken, levens redden’

Martijn Otten, werktuigbouwkundige en ondernemer, ontwerpt en bouwt aquadrones voor Oekraïne.

‘Het was ze net gelukt de Dnjepr over te steken en een bruggenhoofd te vestigen. Daar zaten de manschappen: zonder voedsel, drinken en munitie, sommigen gewond. Van de motorbootjes die de bevoorrading verzorgden, keerde maar de helft heelhuids terug. Stille, onbemande bootjes die ’s nachts de oversteek konden maken, zouden uitkomst bieden. “Kun jij zulke aquadrones niet gaan bouwen?”, vroeg de schrijver Jaap Scholten mij toen.

We waren in Oekraïne namens Protect Ukraine. Wat was begonnen als klein initiatief om geld in te zamelen voor hulpgoederen aan een land in oorlog, groeide uit tot een geoliede vrijwilligersorganisatie in nauwe samenwerking met Oekraïense legereenheden. Protect Ukraine levert nu logistieke middelen zoals 4x4’s, ambulances, helmen, drones en medische apparatuur aan de legereenheden: op verzoek, precies wat ze nodig hebben.

Met bootjes spelen heb ik altijd leuk gevonden. Mijn ouders doorliepen beiden de zeevaartschool, de familie van moederskant heeft een grote sleepvaartrederij in Terneuzen, Multraship. Ik koos voor lucht en ruimtevaarttechniek, maar die studie was me me veel te theoretisch. Bij werktuigbouwkunde mocht ik meer met mijn handen doen. Als master koos ik natuurlijk een offshore project.

Met mijn bedrijf Flexologic maken we machines om consumentenverpakkingen te bedrukken, zoals drinkverpakkingen en chipszakken. Met camera’s en beeldherkenning doen onze machines dat automatisch tot op de millimeter nauwkeurig, ook al zijn de drukplaten dun en flexibel. De klanten kunnen kiezen uit twintig verschillende machines. De assemblage gebeurt in Cluj in Roemenië; hier in Alphen aan den Rijn doen we R&D en service. Hier werken nu zeventig mensen, grotendeels ingenieurs, maar in onze groep werken inmiddels 270 man. We leveren aan 120 landen. 

Aquadrones

Met een klein team bouw ik nu de aquadrones. Het begon met een rompje van Marktplaats. We bouwden er een elektromotor in en maakten het radiografisch bestuurbaar. Feedback van de soldaten hielp ons verder. De nieuwste versie heeft een veel groter bereik en gaat dankzij een gelukkig vrij stille benzinemotor lekker snel, tot 32 knopen bij volle belading. We doen het allemaal vrijwillig, maar we ontwikkelen zeer snel en worden steeds professioneler. 

Kijk, deze actuator is verbonden met de stuurkabel. De gashendel hebben we omgebouwd met een servomotor die is gekoppeld aan een elektrokast met daarin een programmeerbare microprocessor en een ontvanger voor de radiobesturing. Camera’s maken besturing met een joystick mogelijk, maar we willen toe naar autonome besturing. De elektrische variant kon al navigeren op ingevoerde coördinaten, maar omdat de benzinevariant sneller gaat en verder vaart, kunnen we de besturing nu ook via Starlink-satellieten laten lopen. Dit zijn we nog aan het testen, samen met de Oekraïners. Alle systemen zijn schaalbaar: op een grotere boot werken ze net zo goed.

We leveren de aquadrones zelf af aan zeer capabele en betrouwbare legereenheden. We hebben met deze eenheid op het water in Oekraïne getest, maar we blijven ze ondersteuning bieden en ons systeem met hun feedback verder ontwikkelen. Op korte termijn gaat er daarom weer een team ingenieurs naar Oekraïne. De volgende serie boten staat intussen al klaar om te worden omgebouwd.

De eerste feedback die we hebben gekregen, zonder in details te treden, was onder andere: ‘Thanks, you did an awesome job with these boats!’ Uiteindelijk willen we zo veel mogelijk impact maken en levens redden. De soldaten hebben hier veel aan. En wij hebben gezamenlijk weer een bescheiden maar desalniettemin belangrijke zet gegeven om de dappere mensen in Oekraïne te ondersteunen.’

Portret: Bianca Sistermans. Overig beeld: Protect Ukraine