In Hotel de Wereld blikt Frank Westerman terug op maakbaarheidsideaal

In Hotel de Wereld belicht journalist en auteur Frank Westerman postkoloniale tragedies, zoals het lot van het ‘warme Wageningen’, een ooit florerend modeldorp in Suriname. De Ingenieur stelde hem vijf vragen.

Waarom heeft u dit boek geschreven?
‘Ooit studeerde ik in Wageningen voor landbouwingenieur en ontwikkelingswerker, met specialisatie Latijns-Amerika. Nu studeert mijn dochter conflict studies & peacebuilding, wat haar in Costa Rica bracht. Ik heb haar daar opgezocht, misschien ook wel om terug te blikken op het maakbaarheidsideaal van toen. Wat is er in een half mensenleven ten goede gekeerd en wat is juist jammerlijk mislukt?’

Voor wie heeft u dit boek geschreven?
‘Mijn boek spreekt hopelijk tot de verbeelding van lezers die verder kijken dan de landsgrenzen. Die bijvoorbeeld willen lezen over Nicaragua’s eeuwige kanaalambities. Ingenieursbureau Haskoning heeft het recent nog onderzocht: hoe moet deze concurrent van het Panamakanaal eruit gaan zien? Ik ging kanoën op het beoogde tracé van dit fantoomkanaal dat er natuurlijk nooit komt.’

Wat fascineert u aan het onderwerp?

‘Ontwikkelingswerk wordt wel een “zachte kracht” genoemd. De grote consultancybureaus zeggen steevast dat het effect niet meetbaar is, maar ik geloof erin, zeker als er wordt gewerkt aan onderwijs, zorg, fairtrade en wellicht waterbeheer. En doe je ontwikkelingswerk niet uit solidariteit of barmhartigheid, doe het dan op z’n minst om enige diplomatieke invloed te behouden.’

Waarnaar verwijst de titel van het boek?

‘In het boek werp ik de vraag op: wat als die kolonisatie nu wél iets goeds heeft voortgebracht? In Suriname legden Nederlandse boeren en ingenieurs de Prins Bernhardpolder aan, waar recordhoeveelheden rijst werden geoogst. Modeldorp Wageningen was volgens oud-bewoners de beste plek om te wonen: het leven was er goed en discriminatie bestond er niet. Nu is het er vervallen. Oud-bewoners spreken met weemoed en heimwee over de witte ingenieurs.’

Wat heeft u geleerd tijdens het schrijven?

‘Die polder was een prestigeproject van de Wageningse landbouwhogeschool. Een gebied van tienduizend hectare moeras en bos werd in cultuur gebracht. Ook de Surinamers waren er trots op. Voor de machinale oogst was een speciale combine nodig die niet in de natte bodem wegzakte: die stond zelfs afgebeeld op een van de Surinaamse bankbiljetten. Moeten we hier afstand van nemen omdat het in koloniale verhoudingen tot stand kwam?’

Portret: Jan Rosseel