Driedubbele rifbescherming
Afgelopen weken hebben onderzoekers van Van Hall Larenstein University of Applied Sciences een nieuw type artificieel rif op de koraalriffen bij eiland Saba geplaatst. De structuren zijn in Rotterdam geprint door Coastruction en hebben een duidelijke missie: het herstel van koraalriffen bevorderen met algen-grazers.
De structuren maken deel uit van het zogenoemde TripleR project, wat staat voor Triple Restoration Approach. Zoals de naam al doet vermoeden, vervullen de blokken drie functies tegelijk: ze ondersteunen koraalherstel, bieden schuilplaatsen aan grazers én voegen structuur toe aan het rif. Hoewel het officiële onderzoek in juni van start gaat, zijn de onderzoekers nu al begonnen met een proef. In totaal worden 80 structuren geplaatst op riffen rond Saba om de effectiviteit in de praktijk te testen.
Overwoekerd door algen
Als je wel eens een reis naar de andere kant van de wereld hebt gemaakt, naar het Caribische deel van Nederland, zal het je niet ontgaan zijn. Het gaat niet goed met de koraalriffen in het gebied rondom Saba, St Eustatius, Curaçao en Bonaire. Niet alleen de opwarming van de oceaan en activiteiten van de mens, maar ook het verdwijnen van belangrijke grazers heeft het verlies van riffen sterk doen toenemen. Grazers zoals papegaaivissen, zee-egels, krabben en slakken hebben een dieet van algen, en eten de koralen op de riffen schoon. Wanneer deze grazers niet meer aanwezig zijn, groeien de algen over de koralen heen, en verstikken deze.
Focus verleggen
Ook al wordt wereldwijd veel aandacht geschonken aan rifherstel, blijkt dit niet overal voldoende. ‘Op dit moment wordt herstel van koraalrif vanuit één facet belicht: vanuit het koraalperspectief’ zegt Alwin Hylkema, associate professor bij Van Hall Larenstein University of Applied Sciences en hoofd van het Saba Research Center. ‘In het Caribisch gebied zien we dat de bedreigingen zo opstapelen, dat we niet meer met één factor te maken hebben, maar met een heleboel. Het toevoegen van alleen koralen heeft maar beperk nut.’
De overleving van koralen die worden uitgezet is erg laag, omdat deze koralen vrijwel meteen overwoekerd worden door algen. Het onderzoekscentrum op Saba heeft daarom een aantal jaar geleden alles over een andere boeg gegooid: de focus moet gelegd worden op de grazers.
De onderzoekers merkten dat bij het uitzetten van meer grazers – waaronder zee-egels, krabben en slakken – er maar beperkte schuilmogelijkheden waren voor de dieren en daardoor makkelijk ter prooi vielen aan roofvissen. Dit blijkt een gevolg van koraalverlies, wat leidt tot een verlies van 3D-structuur op het rif. Het koraal is dus afhankelijk van de grazers, maar de grazers zijn afhankelijk van het koraal. ‘Zo zijn we eigenlijk een beetje in cirkels aan het werken,’ zegt Hylkema. ‘Dus toen dacht ik, we moeten dit gewoon allemaal combineren: er moeten op hetzelfde moment structuur, koralen én grazers worden geplaatst.’
TripleR oplossing
De driedubbele oplossing kwam in de vorm van de TripleR methode. De gebruikte structuren zijn rond de 25 kilogram en kunnen óp het rif worden geplaatst, in plaats van alleen op zand. Er is goed naar de natuur gekeken: de blokken hebben een duidelijke 3D-structuur, met holletjes voor de grazers en plekken waar het koraal op kan hechten. De structuur is daardoor uniek: ‘Het is een ecosysteembenadering waarin we die verschillende componenten tegelijkertijd willen faciliteren,’ zegt Hylkema.
De structuren zijn vervaardigd door Coastruction, een start-up uit Rotterdam met een bijzondere 3D-printer. Het blok begint in een bak gevuld met een laagje van zand en cement. Hier komt een printkop overheen, die in de gewenste vorm water aan het mengsel toevoegt. Door de reactie van water met het cementmengsel vindt er ter plekke een betonreactie plaats. De bak wordt opnieuw gevuld met een laagje van zand en cement, en daar komt de printkop weer overheen. Zo bouwt de structuur zich op binnen een blok van zand en cement. Na 24 uur is het blok hard geworden en kan het uit de bak genomen worden. Het resterende zand en cement kan weer voor een nieuw printproject gebruikt worden. De structuren worden daarna op de boot naar Saba gezet.
Vier pilotstructuren worden aankomende maanden goed in de gaten gehouden op de riffen op Saba en worden in samenwerking met Coastruction verbeterd voor de start van het onderzoek in juni. Vanaf die tijd worden de structuren ook op riffen in Curaçao geplaatst. Bij succes hopen de onderzoekers het project op te schalen en in de toekomst de 3D-printer over te laten komen.
Dit project wordt uitgevoerd in samenwerking met Van Hall Larenstein University of Applied Sciences, Wageningen University & Research, Reef Renewal Bonaire, Saba Conservation Foundation, WWF, St. Eustatius National Parks, DCNA, Public Entity Saba, Coastruction, REACT en deels gefinancierd door SIA regieorgaan.
