Een team onderzoekers, deels uit Enschede en Groningen, heeft een zacht robotje gemaakt dat in de maag de zuurgraad meet en monsters neemt. Het is van buitenaf aan te sturen met een magneet.

Voor de diagnose van maagklachten is het soms nodig de samenstelling of zuurgraad van het maagzuur te weten. Hiervoor kan een arts met een dun slangetje via de neus of keel maagsap afnemen bij de patiënt. Dat is onprettig voor die patiënt, en het moet meestal in het ziekenhuis gebeuren. Als een huisarts de metingen in de praktijk kan doen, en daarmee beter in kan schatten of een patiënt moet worden doorverwezen, verbetert dat de zorg. Ook verlicht het de druk op ziekenhuizen. 

Onderzoekers van Universiteit Twente, Rijksuniversiteit Groningen, Hong Kong Baptist University en Fudan University in Shanghai in China hebben hiervoor een zachte, inslikbare capsule gemaakt: Sero Tab. Ze publiceerden de eerste testresultaten deze week in het wetenschappelijke tijdschrift Science Advances.

SeroTab is heeft de vorm van een druppelvormig, enigszins gebogen schijfje. Je kunt het minuscule robotje gewoon inslikken, net als een pil. Eenmaal aangekomen in de maag neemt het maagsap af of doet metingen aan de zuurgraad. Bij muizen althans – op mensen is hij nog niet getest.

Magnetisch

SeroTab bevat geen batterij, chip, camera of andere elektronica. Wel zit de hij vol met magnetische deeltjes. Hierdoor kan de capsule van buitenaf door de arts worden bestuurd met een magneet, die hem naar de juiste plek leidt.  

‘De licht gebogen vorm en de manier van bewegen zijn geïnspireerd op een pinguïn die op zijn buik glijdt’, zegt biomechanisch ingenieur Venkat Kalpathy Venkiteswaran van Universiteit Twente, die meewerkte aan het onderzoek en de publicatie, in een nieuwsbericht van zijn universiteit. Als het schijfje hobbels vindt op het zijn pad, kan het zich oprichten of omklappen, en er op die manier overheen bewegen. 

Gel

SeroTab bevat een gel die opzet als hij in contact komt met maagzuur. Daarin zitten hele kleine schijfjes van zink, die met de gel meebewegen en kunnen worden gelokaliseerd met een standaard echoapparaat. Zo kan de arts straks de zuurgraad van buitenaf meten, binnen twintig minuten, in de huisartsenpraktijk.

Ook heeft de capsule een minuscuul pompje, waarmee het monsters van het maagsap kan nemen voor analyse in het laboratorium. Het pompje werkt op warmte en wordt geactiveerd met een radiosignaal. De capsule neemt dan een slokje maagsap en bergt dat op in een holle ruimte binnenin.

Toepassing

Voor toekomstige toepassingen ziet Kalpathy Venkiteswaran mogelijkheden om met SeroTab naast de zuurgraad ook het CO2-gehalte te meten, en bloedingen of afwijkende temperaturen op te sporen in het verteringsstelsel. Ook zou de capsule medicijnen op de juiste plek kunnen afleveren. Kalpathy Venkiteswaran: ‘Daarvoor zijn nu nog geen makkelijke klinische methoden.’

Op dit moment werken de onderzoekers met artsen en biomedische bedrijven aan een product dat in de toekomst in klinieken en bij huisartsen kan worden ingezet. Kalpathy Venkiteswaran: ‘De optimistische voorspelling is dat de eerste trials in mensen over vijf jaar plaatsvinden.’ 

Openingsbeeld: Venkat Kalpathy Venkiteswaran | Universiteit Twente