Rijkswaterstaat heeft het startsein gegeven voor de ontwikkeling van vrijwel emissieloze noodhulpsleepboten op de Noordzee.  

Voor noodhulp op zee heeft Rijkswaterstaat dag en nacht sleepboten paraat liggen. In de toekomst moeten ook die veel duurzamer worden. Rijkswaterstaat heeft daarom deze week officieel het startsein gegeven voor de ontwikkelingsfase van een ambitieus innovatieproject voor vrijwel emissieloze noodhulpsleepboten. 

Geen aanbesteding

Binnen dit Power2Tow-project krijgen drie consortia de komende jaren financiering om hun eerder ingediende concepten verder uit te werken. Het gaat om Kustkracht, bestaande uit Kotug International, IHC Defence en Bluewater Energy Services, een consortium van Multraship Ocean Towage, Damen Shipbuilding en het Deense Stillstrom, en een combinatie van Smit Terminals Europe en Smit Salvage. 

Uiteindelijk, zo is het idee, blijft er één consortium over dat de schepen, laadinfrastructuur en dienstverlening daadwerkelijk mag gaan bouwen en leveren. Een tijdrovende aanbestedingsprocedure hoeft dan niet meer plaats te vinden. Wanneer die knoop wordt doorgehakt, is nu nog onduidelijk. 

Laden op zee

Power2Tow moet leiden tot de ontwikkeling van drie elektrische Emergency Response Towing Vessels (ERTV’s). De schepen moeten zoveel mogelijk elektrisch opereren en op zee kunnen opladen met stroom van offshore windparken. Voor zware noodsleepoperaties wordt voorzien in het gebruik van duurzame e-methanol.

Volgens Rijkswaterstaat gaat het niet alleen om de bouw van nieuwe schepen, maar ook om de ontwikkeling van een volledig energiesysteem. Naast de vaartuigen maken een laadinfrastructuur op zee en aan wal, operationele concepten en een exploitatieperiode van 25 jaar, deel uit van de opdracht.

Het bijzondere aan het project is de gekozen innovatiepartnerschapsconstructie. Alle drie de consortia krijgen de ruimte en middelen om hun voorstellen verder te ontwikkelen, te testen en te valideren. 

Pas na afloop van deze fase selecteert Rijkswaterstaat één oplossing voor realisatie. Daardoor kunnen verschillende technologische benaderingen gelijktijdig worden onderzocht.

Een van de consortia met de opdrachtgevers bij de start van het ontwikkeltraject. Vlnr: Christina Kempenaar (RWS), Kristian Stillstrom (Stillstrom), Marc Tijssen (Damen Shipyards), Eline Muller (Multraship), Marja van Bijsterveldt (gezant Maritieme Maakindustrie), Martin Wijnen (RWS), Petra Lugtenberg (Binnenlandse Zaken), Stefan Quist (Multraship), Raymond Stillstrom (Stillstrom) en Jelle Brantsma (Damen Shipyards)

Volledige betrouwbaarheid

Hoewel elektrische aandrijving inmiddels steeds vaker wordt toegepast in de binnenvaart en bij kleinere werkschepen, behoren noodhulpsleepboten tot de meest veeleisende vaartuigen. Ze mogen immers niet falen: onder alle weersomstandigheden moeten ze direct beschikbaar zijn en gedurende langere tijd grote trekkrachten kunnen leveren.

Juist daarom kijken de consortia niet alleen naar batterij-elektrische aandrijving. De combinatie van batterijen, offshore laadvoorzieningen en duurzame energiedragers zoals e-methanol moet garanderen dat de schepen nauwelijks uitstoot kennen, terwijl ze tegelijkertijd operationeel volledig betrouwbaar zijn.

Proeftuin Noordzee

Het consortium van Multraship, Damen en Stillstrom ziet daarin bijvoorbeeld een hoofdrol voor offshore energiehubs rond windparken. Volgens de partners biedt de combinatie van elektrische schepen en laadvoorzieningen op zee kansen om de energie uit Noordzeewindparken direct in te zetten voor maritieme toepassingen. 

Daarmee wordt de Noordzee niet alleen een bron van duurzame energie, maar ook een proeftuin voor nieuwe vormen van emissieloze scheepvaart.

No guts, no Hollands glorie

Power2Tow maakt deel uit van het programma Vlootvernieuwing van de Rijksrederij, waarmee Rijkswaterstaat werkt aan een duurzamere Rijksvloot. De huidige vloot van ongeveer honderd schepen is gemiddeld twintig jaar oud en voldoet niet aan de strengere milieudoelstellingen. 

Power2Tow sluit daarnaast aan bij de sectoragenda No guts, no Hollands glorie!, waarin overheid en bedrijfsleven afspraken hebben gemaakt om innovatie en de Nederlandse maritieme maakindustrie nadrukkelijker te betrekken bij publieke opdrachten.


Foto helemaal boven: de Multraship Commender, een van de huidige ERTV's van RIjkswaterstaat, is inmidels twintig jaar oud. Credit: Rijkswaterstaat