Efficiënt PFAS uit (grond)water verwijderen met schuimfractionering in bestaande waterzuiveringssystemen? TAUW heeft een innovatieve techniek ontwikkeld.

Bureau: TAUW
Project: Pfas verwijderen uit grondwater

Deze innovatie dingt mee naar De Vernufteling, een prijs uitgereikt door Koninklijke NLingenieurs in samenwerking met De Ingenieur. Overige projecten vindt u in dit dossier. Voor de publieksprijs kunt u hier stemmen tot 25 mei.

Pfas zijn door de mens gemaakte chemische stoffen die worden gebruikt in producten zoals antiaanbakpannen, waterafstotende kleding en blusschuim. Er zijn duizenden varianten, met als overeenkomst dat ze sterk zijn en nauwelijks afbreken.

Om de volksgezondheid en het ecosysteem te beschermen, zijn methoden nodig die deze forever chemicals efficiënter en duurzamer uit het (grond)water verwijderen dan de huidige beschikbare technieken. Dat vergt een kosteneffectieve aanpak met hoge verwijderingsrendementen voor verschillende pfas-samenstellingen.

Combineren en voorzuiveren 

TAUW heeft een innovatieve techniek ontwikkeld waarmee PFAS met hoge efficiĂ«ntie uit (grond)water wordt verwijderd door middel van met surfactants gestimuleerde schuimfractionering in een conventioneel beluchtingssysteem. 

Hoewel PFAS van nature oppervlakte‑actief zijn, blijkt een standaard beluchting alleen onvoldoende om stabiel en effectief schuim te vormen. Een surfactant is een stof die de oppervlaktespanning of grensvlakspanning tussen twee stoffen verlaagt waardoor PFAS zich beter hechten aan het lucht-wateroppervlak en als schuim kunnen worden afgescheiden. Doordat de surfactant ook ion-paren vormt met korte keten PFAS worden deze ook effectief opgeschuimd.

Door de inzet van deze methode als voorzuivering in nieuwe of bestaande zuiveringsinstallaties wordt de belasting van nageschakelde filters, zoals actief kool of ionenwisselaarharsen, gereduceerd. Daardoor hoeven deze minder vaak vervangen te worden waardoor de operationele kosten dalen en het milieurendement toeneemt.

De techniek is succesvol getest in een veldpilot bij een grondwaterzuivering in Doetinchem, Ă©Ă©n van de grootste bekende PFAS-verontreinigingen van Nederland. In een bestaande beluchtingsinstallatie 
(Dissolved Air Flotation) werd met surfactants een PFAS‑verwijderingsrendement van meer dan 98 procent gerealiseerd. De methode bleek effectief voor zowel lange als korte ketens en voor verschillende PFAS‑groepen, waaronder carbonzuren, sulfonzuren en fluortelomeren.

De pilot maakt deel uit van een kennisprogramma waarin de gemeente Doetinchem verschillende partijen (NTP, Witteveen+Bos, TAUW) heeft samengebracht om innovatieve saneringsoplossingen te testen.

Beeld: TAUW