'AI-kennis moet vast onderdeel worden van schoolcurriculum'

Elke maand zijn er talloze nieuwe boeken, toneelvoorstellingen, podcasts en video’s. De Ingenieur pikt de interessantste eruit en stelt de maker vijf vragen. In Van IQ naar AI zoekt Thomas Moerland, AI-onderzoeker aan de Universiteit Leiden, antwoord op de vraag hoe AI echt werkt en wat dat zegt over onszelf.

1 Waarom heeft u dit boek geschreven?
‘Wetenschappelijk onderzoek is gespecialiseerd: iedere onderzoeker werkt aan zijn of haar eigen puzzelstukje. Vanaf het begin heb ik me afgevraagd: hoe passen al deze puzzelstukjes in elkaar? Wat is de samenhangende blik op kunstmatige intelligentie? Een boek biedt de mogelijkheid dat bredere perspectief uit te werken.’

2 Voor wie heeft u dit boek geschreven?
‘Het publieke AI-debat blijft wat mij betreft veel te oppervlakkig. Dat komt mede doordat AI-onderzoekers zich daarin zo afzijdig houden, terwijl je toch heel goed kunt uitleggen waar deze technologie vandaan komt, hoe zij van binnen werkt en welke gevolgen ze zou kunnen hebben. Mijn boek is dan ook bedoeld voor mensen met interesse in AI, maar die zelf een andere opleiding, hebben gevolgd, al dan niet in de techniek.’

3 Wat fascineert u aan het onderwerp?
‘Ik ben gefascineerd door intelligentie zelf. Wat is dat voor proces, dat zich blijkbaar afspeelt in ons brein? En hoe weten we het in steeds opvallender mate na te bootsen in een computer? Het boek kijkt daarom ook naar de relatie tussen AI en ons brein, omdat die werelden veel van elkaar (kunnen) leren. Ik bewonder het magistrale bouwwerk in ons hoofd én onze pogingen dat mysterie te ontrafelen en na te bouwen.’

4 Wat heeft u tijdens het schrijven geleerd?
‘in de wetenschap lijkt het soms wel een sport om dingen zo ingewikkeld mogelijk op te schrijven. Met de redacteur van de uitgeverij zat ik plots te praten over verhaallijnen, spanningsbogen, extra voorbeelden, het aanspreken van de lezer. Ik lees zelf ook graag, zowel fictie als non-fictie, en ik vond schrijven voor een breder publiek ontzettend leuk én leerzaam.’

5 Waarom moeten ingenieurs dit boek lezen?
‘Omdat er veel kansen liggen voor de toepassing van AI in de technische disciplines. Ik doe zelf onderzoek naar reinforcement learning, leren via beloning en straf, en dat begint een steeds grotere rol te spelen in de robotica. Maar eerlijk gezegd breekt AI op dit moment door in alle wetenschappelijke disciplines, ‘AI for Science’. Basale AI-kennis moet een vast onderdeel van alle curricula in het hoger onderwijs worden. AI is een faciliterende technologie voor andere velden: we gaan hier allemaal mee te maken krijgen.’

Portret: Universiteit Leiden